انتخاب روغن مناسب پمپ خلاء فقط بر اساس نام برند یا عدد ویسکوزیته انجام نمیشود. در این راهنما یاد میگیرید چگونه نوع پمپ، شرایط کاری، ویسکوزیته، نوع روغن و زمان تعویض را بررسی کنید و بین روغنهای روتاری، روتس، دیفیوژن و گریس وکیوم تفاوت بگذارید.
روغن در بسیاری از پمپهای خلاء روغنی فقط نقش روانکننده ندارد. روغن میتواند همزمان در روانکاری قطعات، آببندی داخلی، انتقال حرارت و حفظ عملکرد مناسب پمپ نقش داشته باشد. به همین دلیل استفاده از روغن نامناسب میتواند باعث افزایش دمای کار، تغییر عملکرد پمپ، آلودگی روغن و کاهش توانایی پمپ در رسیدن به خلاء مورد انتظار شود.
نکته مهم این است که عبارت «روغن وکیوم» بهتنهایی برای انتخاب کافی نیست. نوع پمپ، مدل دقیق، محدوده فشار، دمای کاری، گازها و بخارات فرایند و توصیه سازنده هم باید بررسی شوند.
روغن در پمپهای روغنی برای روانکاری و در بسیاری از طراحیها برای آببندی و انتقال حرارت نیز استفاده میشود. مشخصات آن باید با طراحی داخلی پمپ و شرایط کاری سازگار باشد.
روغنهای مورد استفاده در پمپهای مکانیکی میتوانند از نظر پایه، ویسکوزیته و افزودنی با یکدیگر تفاوت داشته باشند.
گریس برای کاربردهای موضعی مانند روانکاری یا آببندی برخی اورینگها، شیرها، اتصالات و قطعات خاص استفاده میشود.
گریس وکیوم جایگزین روغن داخل پمپ نیست و باید بر اساس دما، جنس قطعه، سازگاری شیمیایی و شرایط خلاء انتخاب شود.
اولین قدم در انتخاب روغن، مشخص کردن نوع پمپ است. یک روغن مناسب برای پمپ روتاری الزاماً برای پمپ دیفیوژن مناسب نیست و حتی در یک خانواده از پمپها نیز ممکن است سازنده برای مدلهای مختلف روغن متفاوتی توصیه کرده باشد.
در بسیاری از پمپهای روتاری روغنی استفاده میشوند. انتخاب روغن به مدل پمپ، طراحی، ظرفیت و شرایط کاری وابسته است.
در این تجهیزات شرایط روغنکاری و طراحی گیربکس یا بخش مکانیکی اهمیت دارد و باید دستورالعمل سازنده بررسی شود.
در پمپهای دیفیوژن از سیالات مخصوص این فناوری استفاده میشود و نباید آنها را با روغن پمپهای مکانیکی یکسان دانست.
به جای شروع از نام برند یا قیمت، انتخاب را از خود پمپ شروع کنید. این چهار مرحله معمولاً سریعترین مسیر برای رسیدن به گزینه مناسب است.
برند، مدل و در صورت امکان شماره یا عکس پلاک پمپ را مشخص کنید.
مشخص کنید پمپ Rotary، Roots، Diffusion یا نوع دیگری است.
نوع گاز، بخارات، دما، میزان کارکرد و آلودگی احتمالی را بررسی کنید.
روغن توصیهشده سازنده و مشخصات فنی آن را با گزینه جایگزین مقایسه کنید.
ویسکوزیته نشاندهنده میزان مقاومت روغن در برابر جریان است. در روغنهای صنعتی معمولاً از گریدهایی مانند ISO VG برای بیان ویسکوزیته استفاده میشود. اما انتخاب روغن فقط با نگاه کردن به این عدد انجام نمیشود.
دو روغن ممکن است از نظر گرید ویسکوزیته نزدیک باشند اما از نظر پایه روغن، افزودنیها، فشار بخار، محدوده دمایی و سازگاری با طراحی پمپ تفاوت داشته باشند.
محصولات زیر فقط برای درک بهتر تفاوت گروههای مختلف روغن آورده شدهاند. هدف این بخش معرفی محصول برای خرید نیست؛ بلکه نشان دادن این است که روغنهای وکیوم از نظر کاربرد، گرید و سازگاری با پمپ یکسان نیستند.
روغن معدنی مورد استفاده در طیف وسیعی از پمپهای روتاری Edwards، بهخصوص برخی پمپهای دو مرحلهای کوچک و متوسط.
روغن معدنی با ویسکوزیته بالاتر که برای برخی پمپها و شرایط کاری سنگینتر مورد استفاده قرار میگیرد.
نمونهای از روغنهای Leybold با گرید ISO VG 32 برای کاربردهای مشخص پمپهای این برند.
روغن Leybold با گرید ISO VG 68 که برای کاربردهای مشخص پمپهای این سازنده استفاده میشود.
روغن معدنی مورد استفاده در برخی کاربردهای استاندارد پمپهای Pfeiffer Vacuum.
نمونهای از روغنهای وکیوم با گرید 68 که برای برخی کاربردهای صنعتی باید بر اساس مشخصات پمپ بررسی شود.
یک روغن وکیوم چینی برای برخی پمپهای مکانیکی. این محصول متعلق به Pfeiffer Vacuum نیست و باید بر اساس مدل دقیق پمپ بررسی شود.
شباهت نام، عدد گرید یا حتی کاربرد عمومی بهتنهایی برای جایگزینی دو روغن کافی نیست و سازگاری واقعی باید بررسی شود.
در پمپ دیفیوژن، سیال کاری در دمای بالا تبخیر میشود و بخار حاصل در فرآیند ایجاد جریان برای انتقال مولکولهای گاز نقش دارد. بنابراین سیال دیفیوژن از نظر کاربرد و الزامات فنی با روغن روانکار پمپهای مکانیکی تفاوت اساسی دارد.
یکی از سیالات مورد استفاده در برخی پمپهای دیفیوژن روغنی است و باید متناسب با طراحی پمپ و شرایط خلاء انتخاب شود.
یک سیال سیلیکونی شناختهشده برای کاربردهای دیفیوژن و خلاء بالا است و نباید بهعنوان روغن معمول پمپ روتاری استفاده شود.
نمونهای از روغنهای مورد استفاده در برخی سیستمهای دیفیوژن که انتخاب آن باید بر اساس مدل پمپ و نیاز فرایند باشد.
روغن دیفیوژن را نباید صرفاً با روغن روتاری بر اساس عنوان عمومی «Vacuum Oil» مقایسه کرد؛ فناوری پمپ متفاوت است.
این جدول برای درک تفاوت گروههاست، نه انتخاب قطعی روغن. برای انتخاب نهایی، مدل دقیق پمپ و مشخصات سازنده اولویت دارد.
| نمونه | گروه | نوع کاربرد | مشخصه قابل توجه | نکته انتخاب |
|---|---|---|---|---|
| Ultragrade Performance 19 | Edwards | Rotary | روغن معدنی | تطبیق با مدل پمپ |
| Ultragrade Performance 70 | Edwards | Rotary | ویسکوزیته بالاتر | بررسی شرایط کاری |
| LVO 120 | Leybold | Rotary | ISO VG 32 | تطبیق با مدل SOGEVAC |
| LVO 130 | Leybold | Rotary | ISO VG 68 | تطبیق با مدل پمپ |
| P3 | Pfeiffer | Rotary | روغن معدنی | بررسی توصیه سازنده |
| HFV-68 | Chinese / HFV | Vacuum Pump Oil | Grade 68 | بررسی سازگاری |
| ZK-100 | Chinese / Gonghua | Mechanical Pump | No.100 | بررسی مدل پمپ |
| KS3 | Diffusion | Diffusion Pump | Diffusion Fluid | فقط برای کاربرد مناسب |
| DC-704 | Silicone Fluid | Diffusion | سیال سیلیکونی | مناسب سیستم دیفیوژن |
| K3 Seven Star | Diffusion | Diffusion Pump | Diffusion Oil | بررسی مدل پمپ |
برای همه پمپها نمیتوان یک بازه ثابت برای تعویض روغن تعیین کرد. میزان کارکرد، نوع گاز یا بخارات، آلودگی فرایند، دمای کار و شرایط استفاده همگی بر عمر روغن تأثیر دارند.
تیره شدن شدید یا تغییر غیرعادی ظاهر روغن
رسیدن پمپ به خلاء مورد انتظار دشوارتر میشود.
دمای کارکرد پمپ به شکل غیرعادی افزایش مییابد.
وجود ذرات، بخارات فرایند یا آلودگی محسوس
وجود بخار آب، حلالها، مواد شیمیایی، گردوغبار یا بار فرایندی سنگین میتواند باعث شود روغن زودتر نیاز به بررسی یا تعویض داشته باشد.
بعد از تعمیرات اساسی یا زمانی که احتمال ورود آلودگی به روغن وجود دارد، وضعیت روغن باید بررسی شود.
گریس وکیوم برای کاربردهای موضعی مانند آببندی، روانکاری برخی قطعات، اورینگها، شیرها و اتصالات استفاده میشود. مدل گریس باید بر اساس شرایط واقعی کاربرد انتخاب شود.
جایگزینی روغن یک برند با برند دیگر فقط با مقایسه نام یا ویسکوزیته انجام نمیشود. ابتدا مشخصات روغن توصیهشده برای پمپ و مشخصات روغن جایگزین بررسی شود. در صورت وجود آلودگی، ناسازگاری یا تغییر نوع روغن، وضعیت روغن قبلی و نیاز به تخلیه یا شستوشوی مناسب نیز باید در نظر گرفته شود.
مدل پمپ، عکس پلاک یا مشخصات روغن فعلی را در اختیار کارشناسان وکشاپ قرار دهید تا گزینه مناسب بررسی شود.